In mijn eerste post over grenzen aangeven (Grenzen aangeven 1) beschrijf ik het gevoel, dat grenzen aangeven  in een relatie niet nodig zou moeten zijn (1); de angst dat de partner boos wordt, als je een grens aangeeft (2) en de veronderstelling dat je de discussie, die kan ontstaan bij het aangeven van je grens, toch zult verliezen (3).
In de tweede post (Grenzen aangeven 2) gaat het over jezelf blootgeven als je een grens aangeeft (4) en over wat te doen, als je een grens aangeeft en de ander toch doorgaat (5).
In deze post gaat het over de teleurstelling van je partner, die je moet dragen als je ”nee” zegt.

Ik vind het pijnlijk voor hem/haar als ik ”nee” zeg.

Soms willen mensen geen grens aangeven omdat ze het pijnlijk vinden voor hun partner. Ze gaan ervan uit dat die dat niet leuk zal vinden en teleurgesteld zal zijn. En dat maakt het voor hen heel moeilijk om dan toch ”nee” te zeggen, ook al zouden ze dat het liefste willen.

Hier spelen een aantal factoren een rol.
In de eerste plaats zien we vaak dat partners voor elkaar invullen wat pijnlijk zou zijn en wat niet. Daarbij gebruik makend van hun eigen referentiekader. (Je referentiekader is het geheel van jouw waarden en normen, je visie en je ervaringen).
Jij bent echter ánders dan je partner, dus vraag jezelf als eerste af hóe je denkt te weten wat jouw grens voor je partner betekent. Wat heb je feítelijk tot nu toe waargenomen? Als je je verplaatst in het referentiekader van je partner, hoe zou je dan reageren? Is het voor hem/ haar wel net zo moeilijk als voor jou?
Heb je het hem/haar wel eens gevraagd?
Als het antwoord ja is, bespreek dit dan. Zeg bijvoorbeeld rustig: “Ik weet hoe graag je dit zou willen. Voor mij ligt dat echter anders. Ik zie of ervaar dat anders dan jij. Ik wil niet wat jij wil en ik kan/wil me hierin ook niet aanpassen, daarvoor is het te belangrijk voor mij. We zijn hierin helaas verschillend. Dat vind ik moeilijk. Ik zou willen dat het anders was, maar het klopt voor mij gewoon niet om dit of dat te doen.”

C’ est le ton qui fait la musique: het is de toon die de muziek maakt.

De toon is hierbij heel belangrijk. Veel mensen vinden het moeilijk om hun grens aan te geven en gaan dan met stemverheffing praten of op een toon waarop ze ongemerkt de ander bijna beschuldigen, dat die zo dom is om anders te denken of te willen. Als je je grens echter op een ruzietoon aangeeft, roep je ook snel ruzie bij je partner op. Je kunt dat voorkomen door goed bij jezelf te blijven. Bedenk dat jij zelf de enige bent, die kan besluiten of je iets wel of niet doet. Je partner kan jou niet veranderen als je dat niet wil. Je hoeft daar helemaal niet voor te schreeuwen. Je kunt gewoon iets niet doen. Dus vertrouw op jezelf en voer een rustig gesprek.

Het tweede wat je kunt doen is: accepteer dat je partner een eigen mening of wens/behoefte heeft. Het feit dat jij daar niet aan wil voldoen, maakt nog niet dat je partner die wens niet mag hebben. Ook al maakt hij/zij het daarmee lastig voor jou, omdat jij ”nee” moet zeggen. Als jij wil dat h/zij jouw keuze respecteert, zul jij ook zijn/haar mening of wens moeten respecteren. Dat respect klinkt direct door in je toon. Partners hebben daar oren voor. Gebrek aan respect of boosheid kan ook een negatieve reactie van je partner oproepen.

Dragen van de teleurstelling.

Acceptatie betekent echter niet dat je blij wordt van een partner, die ”nee” tegen je zegt. Dat is logisch. Daarom is het ook belangrijk dat je accepteert dat je partner teleurgesteld is of misschien zelfs boos of verdrietig. Loop daar niet bij weg, maar realiseer je: dit hoort erbij.  Het is zoals het is. Je kunt wel laten zien dat je dat vervelend vindt voor hem/haar. Bijna niemand vindt het leuk om een ”nee” te horen te krijgen – afhankelijk natuurlijk van waar het over gaat. Maar dat is nu eenmaal het logische gevolg van het feit dat jullie verschillende mensen zijn. Als je in alles hetzelfde bent, is dat misschien wel makkelijk en leuk…. in het begin. Maar uiteindelijk lijk je dan wel een kloon van elkaar. Je bent precies hetzelfde. En dan verdwijnt alle aantrekkingskracht. Want voor aantrekkingskracht heb je verschil nodig: tegengestelde polen trekken elkaar aan. Het hoort er dus bij.

Kiezen voor jezelf of voor een ander

Moet je dan altijd maar voor jezelf kiezen? Natuurlijk niet. Net zo min als je altijd maar voor de ander moet kiezen. Die keuze is misschien echter wel één van de moeilijkste dingen in een relatie: wanneer kies je voor jezelf en wanneer voor de ander?
Een relatie is geven en nemen. De balans daartussen is belangrijk: als die te lang verstoord is, kun je op een gegeven moment niets meer geven. Hier wordt wel eens de vergelijking gemaakt met een bankrekening. Als je in het rood staat, heb je niets meer te geven.
Toch heeft het aangeven van grenzen niet alleen met balans te maken. Soms vraagt je partner dingen van je, die voor jou echt niet kunnen. Je zou ontrouw worden aan jezelf als je dat toch zou doen. We zien dat nogal eens op seksueel gebied, als de ene partner fantasieën uit wil voeren waar de ander zich echt niet goed bij voelt. Ook het omgaan met kinderen of ouders kan een bron van strijd zijn.
In een relatie ontkom je nu eenmaal niet aan het feit dat het belang van je partner soms strijdig is met dat van jou. De vuistregel is: als iets tegen je eigen integriteit ingaat, moet je kiezen voor jezelf. Trouw zijn aan jezelf is ongelooflijk belangrijk en heeft alles met zelf-vertrouwen te maken. Als je partner weet en begrijpt dat je voor jezelf móet kiezen, omdat je anders ontrouw bent aan jezelf, zal hij dat begrijpen. En anders moet je jezelf een nog belangrijker vraag stellen: wil je wel een relatie met iemand die kennelijk niet wil dat jij trouw blijft aan jezelf?

______________________________________________________

Marike de Valk is Gestalttherapeut en geeft individuele, relatie- en gezinstherapie in Beuningen bij Nijmegen samen met haar collega Wilfried Sluys. Op haar site: https://www.mv-gestalttherapie.nl legt ze haar werkwijze uit. In haar blog (https://www.relatietherapie-nijmegen/blog/) schrijft ze over alles wat met partner- en gezinsrelaties te maken heeft. Ze geeft daar ook lezingen over. Ze is te bereiken via het contactformulier op haar sites of via 024-6751742. Hier kun je je gratis abonneren op haar blog: abonneer op blog.