Mindfulness in relatietherapie
De cursussen en trainingen Mindfulness (”aandachtstraining”) schieten als paddestoelen uit de grond. De cognitief gedragstherapeuten hebben deze – in oorsprong boeddhistische – training van de geest enkele jaren geleden ontdekt, er veel onderzoek naar gedaan en passen hem nu toe bij tal van klachten: depressie, angsten, concentratieproblemen etc.
Gestalttherapie werkt al vanaf haar ontstaan met mindfulness. Gestalttherapie is namelijk mede gebaseerd op dezelfde bron: zenmeditatie en boeddhistische psychologie. Binnen de Gestalttherapie spreken we echter niet over ”mindfulness”, maar over ”awareness”.
Awareness is eigenlijk meer het resultaat is van mindfulness: door je aandacht te richten op bv je ademhaling, of op je lichaam, word je je gewaar (”aware”) van je adem of je lijf, je gedachten en/of je gevoelens. Je staat er bij stil en registreert ze. Meer niet. Je oordeelt niet, je interpreteert niet, je wordt je gewaar van wat er is.
Die pure waarneming levert je verschillende dingen op: focus, rust, concentratie, mildheid.
De menselijke geest is gewend om steeds met heel veel dingen tegelijk bezig te zijn. Te multitasken. Dat is soms handig, maar geeft uiteindelijk ook heel veel rust en vervreemding. Met een awareness of mindfulnessoefening leer je om je aandacht steeds terug te brengen naar één punt. Dat geeft een enorme rust en heeft op den duur ook een zeer positief effect op je concentratievermogen in het algemeen.
Het eeuwige ”moeten” verdwijnt naar de achtergrond. Bij zo’n awarenessoefening hoef je even niets anders te doen dan stil te staan bij wat er is. Zonder jezelf te oordelen, laat staan te véroordelen, zonder te reageren, zonder op te lossen.
Omdat je niet oordeelt over jezelf, word je mild. Zowel voor jezelf als voor anderen. Mildheid is bij stellen met relatieproblemen vaak ver te zoeken. En toch is er mildheid nodig om samen goed uit de crisis te komen.
Door de focus ontdekken we dingen over onszelf, die we anders over het hoofd zien of interpreteren, aandikken of wegdrukken: we zuiveren als het ware onszelf even uit.
Binnen de relatietherapie is een awarenessoefening dan ook vaak heel zinvol: we doen hem vaak aan het begin van een sessie. Daardoor komen de partners even tot rust. Ze staan stil bij hoe ze nu écht bijzitten op dit moment en vertellen hun partner na afloop van de oefening daarover. Vaak ontstaat dáárdoor opeens weer het contact wat ze juist zo erg misten.
Ook bij stellen bij wie de communicatie vaak in ruzie verzandt, is een kleine awareness- of mindfulnessoefening een goede start van een gesprek. Geen verwijten meer, geen verhitte discussie, geen analyses of angstige vooruitblikken maar een eenvoudige aandachtsvolle uitwisseling van waar je op dít moment zit, wat je op dít moment voelt en denkt. Dat communiceert ongelooflijk directer dan wanneer je verzandt in
Voor ons zijn mindfulnessoefeningen dan ook een belangrijk instrument in onze relatietherapie.