Is mijn partner egoïstisch?
Vind jij je partner soms ook zo onbeschrijflijk egoistisch? Snap je absoluut niet dat hij/zij nu niet aanvoelt hoe die afspraak bij jou over zal komen? Vind je dat hij/zij altijd zo ontzettend weinig rekening met je houdt?
Je bent niet de enige. In onze praktijk voor relatietherapie horen we deze klacht vaak. De partner zit er dan ofwel boos ofwel schuldbewust bij maar snapt tegelijkertijd niet precies waar het nu toch fout gaat. Je hebt toch immers niets gezegd toen hij/zij aankondigde ‘s avonds nog een afspraak te hebben? Dus dacht hij/zij dat het wel oké was! Als je geprotesteerd had, had hij/zij best wat anders kunnen regelen!
Je zucht: moet je dan altijd alles uitspellen? Kan hij/zij niet zélf bedenken hoe iets voor jou is? bovendien, tien tegen een zou hij/zij niet zonder meer akkoord zijn gegaan en zou er een discussie zijn ontstaan…. en jij hebt genoeg van al die discussies! Je wilt nu eindelijk dat hij/zij uit zichzelf aan jou denkt!
Wat is hier aan de hand? Zijn al die partners egoistisch? Zijn al die andere partners zeurpieten? In ieder geval verketteren ze elkaar vaak een zijn de veroordelende uitspraken niet van de lucht!
We zien dit patroon in de relatietherapie heel vaak. Uiteraard kunnen er verschillende dingen aan de hand zijn, maar wat we bij doorvragen vaak ontdekken, is dat beide partners uit verschillende gezinsculturen komen.
De ene partner komt vaak uit een gezin, waar een ”ik – cultuur” heerst: ieder zorgt voor zichzelf. En waar iemand dat even niet redt, kan hij om hulp vragen en dan is er best wel iemand bereid om te helpen. En waar twee belangen botsen, is er even een clash, wordt er gediscussierd en is er bereidheid om er samen uit te komen. Het uitgangspunt is echter, dat de één niet kan ruiken wat de ander nodig heeft en dat ieder de plek inneemt die hij nodig heeft. Het gezin is een verzameling individuen.
De andere partner komt vaak uit een gezin met een ”wij-cultuur”: iedereen gaat voor het geheel van het gezin, voor het samen, voor de verbinding. Iedereen is op iedereen afgestemd en houdt voortdurend rekening met elkaar. Iedereen helpt elkaar ongevraagd. Ook laat ieder voortdurend het belang van de ander voorgaan. En omdat iedereen dat doet, klopt de balans van geven en nemen meestal redelijk.
In de pedagogiek is sprake van een continuum aan gezinsculturen met het ”los-zand-gezin” aan het ene uiterste en het ”kluwen-gezin” aan het andere uiterste. Bij samengestelde gezinnen komen die verschillen vaak nog scherper naar voren, omdat niet alleen beide partners verschillend zijn, maar hun kinderen ook! dus ergert de één zich niet alleen aan de partner, maar ook aan diens kinderen en omgekeerd.
Ook al leven wij in een westerse, zogenaamd individualistische samenleving, toch komen wij veel ”wij-culturen” tegen, zowel in Noord Holland, als in Brabant/Limburg (wij werken in beide regio’s). Oost en west ontmoeten elkaar voortdurend! En vaak komen we beide culturen tegen binnen één stel: waarschijnlijk hebben ze elkaar immers gekozen omdat de tegenstelling zo aantrekkelijk is!
Beide culturen zijn legitiem, beide culturen hebben hun voor- en nadelen en in beide culturen kun je doorschieten. Het is prima om voor je zelf op te komen en mondig te zijn; het is ook prima om af te stemmen op de behoeften van een ander en daar wat voor over te hebben.
Belangrijk is om te beginnen om dit verschil in cultuur te erkennen en te stoppen met elkaar erom te veroordelen. Ook is het belangrijk om in te zien dat je van elkaar kunt leren. En tenslotte is het belangrijk om samen een mix te maken van die twee culturen, die natuurlijk zoveel mogelijk het beste van beide in zich heeft. En die mix ontstaat enerzijds door er samen over te praten en te benoemen wat je belangrijk vindt en anderzijds door regelmatig ook zonder woorden af te stemmen!